در خصوص اجازه پدر برای ازدواج دختر باکره و رشید که بالای هجده سال سن دارد نظرات مختلفی دارند. در دادگاه ها نظر بر این است که برای ازدواج چنین دختری به اجازه پدر یا جد پدری او نیاز است.
سوالی که در اینجا مطرح میشود این است که این دختر باید صرفا باکره باشد یا اینکه صرفا تا به حال ازدواج نکرده باشد؟ در برخی موارد ممکن است بکارت دختر بر اثر مسائلی به جز ازدواج از بین رفته باشد. برای مثال بیماری یا رابطه نامشروع باعث ازاله بکارت شده باشد. چنین دختری بدون اینکه تا به حال ازدواج کرده باشد بکارت خود را از دست داده است. در این مورد نظر دیوان عالی کشور این است که ملاک باکره بودن دختر است. بنابراین اگر دختر ازدواج نکردهای بکارت خود را از دست بدهد، دیگر به اذن پدر برای ازدواج نیاز ندارد. درنتیجه اگر دختری ازدواج کند اما نزدیکی حاصل نشود و باکره بماند و طلاق بگیرد، برای ازدواج بعدی خود مجددا به اذن پدر یا جد پدری نیاز دارد زیرا هنوز باکره است.
اذن پدر و جد پدری
اگر پیش از ازدواج پدر یا جد پدری تصمیم خود را تغییر دهد میتواند از اذنی که برای ازدواج داده است رجوع کند اما اگر عقد انجام شده باشد دیگر امکان رجوع از اذن وجود ندارد. نکته حائز اهمیت این است که اگر دختر باکره بدون اجازه پدر یا جد پدری ازدواج کند عقد او غیر نافذ است. مگر اینکه پدر یا جد پدری با تنفیذ، عقد را نافذ کنند. اما اگر پدر به ازدواج دختر رضایت ندهد عقد صورت گرفته باطل است. البته نباید فراموش کرد که اگر پدر مخالف این ازدواج است باید دلایلی برای مخالفت خود اعلام کند و صرف استناد به جایگاه پدری برای مخالفت کافی نیست.
شرایط ولی برای اذن ازدواج
اگر پدر و جد پدری غایب باشند یا به هر دلیلی در دسترس نباشند، دختر باید برای ازدواج از دادگاه اجازه بگیرد. علاوه بر این لازم به ذکر است که در صورتی که پدر یا جد پدری فوت کرده باشند دختر برای ازدواج به اذن شخص دیگری نیاز ندارد. پدر یا جد پدری باید اهلیت داشته باشد و اگر محجور باشد نیازی به اذن او نیست. نکته حائز اهمیت این است که برای اذواج تنها به اذن پدر یا جد پدری نیاز است و سایر افراد حق دخالت در این مورد را ندارند و حتی اذن مادر هم برای ازدواج نیاز نیست. گاهی ممکن است پدر نتواند در جلسه ازدواج حاضر شود، در چنین حالتی می تواند به شخص دیگری وکالت دهد تا از طرف او سند ازدواج را امضا کند.
مخالفت پدر یا جد پدری با ازدواج
همانطور که گفتیم برای ازدواج دختر باکره اذن پدر نیاز است. اما اگر پدر یا جد پدری بدون علت موجه از دادن اجازه خودداری کند دختر می تواند از دادگاه اجازه بگیرد و برای ازدواج اقدام کند. برای این کار دختر باید مردی را که میخواهد با او ازدواج کند و شرایط نکاح و مهریهای را که با هم در نظر گرفتهاند به دادگاه معرفی کند.
در این مورد دادگاه تصمیم میگیرد که آیا مخالفت پدر منطقی و قانونی بوده است یا خیر. دادگاه با تشکیل جلسه اظهارات پدر و دلایل مخالفت او را جویا میشود و در نهایت در این باره تصمیم میگیرد.
