در این مطلب قصد داریم شما را با انواع چک و تمامی اطلاعات لازم برای استفاده از چک آشنا کنیم و در صورتیکه در صدور چک و یا امور مربوز به چک به مشکلی برخورد کردید در پیدا کردن بهترین وکیل چک کمک کنیم.
آشنایی با چک و انواع آن
چک نوشتهای است که با آن میتوان پولی در بانک را برداشت یا به فرد دیگری حواله کرد. بر اساس قانون تجارت، چک یک سند تجاری برای استرداد و انتقال وجه است. لازم به ذکر است که محال علیه چک باید بانک باشد و چکهایی که موسسات مالی و قرضالحسنه صادر میکنند مشمول حمایتهای قانونی صدور چک نمیشوند.
چک انواع مختلفی دارد که در ادامه به طور خلاصه به آنها اشاره میکنیم:
- چکهای صادر شده توسط صاحبان چک: این چکها ممکن است عادی یا تایید شده (گواهی شده) باشند. چک عادی، رایجترین شکل چک بانکی است که در آن صاحب حساب از دارایی خود در بانک در وجه حامل یا در وجه یک شخص موردنظرچک صادر میکند. چک تایید شده یک تفاوت با چک عادی دارد و آن در این است که بانک چک، پرداخت وجه آن را تایید میکند. به عبارت دیگر با این چک شما این تضمین را دارید که اگر در حساب صادرکننده چک پول نبود، بانک مبلغ را بپردازد.
- چکهای صادر شده توسط بانک: چکهای بانکی امنیت بالایی دارند. این چکها انواع مختلفی دارند که در ادامه آنها را بررسی میکنیم:
- چک رمزدار و بینبانکی: اصولا چک بانکی با درخواست صاحب حساب توسط بانک صادر میشود. این چک قابل وصول به شکل وجه نقد نیست و مبلغ وجه به حساب بانکی شخص مورد نظر واریز میشود. صدور این نوع چک در وجه حامل امکانپذیر نیست و قابل انتقال به غیر هم نیست. اما پرداخت این چک حتمی و قطعی است و از این حیث مشابه چک تضمین شده است.
- چک تضمینشده رمزدار: پرداخت این چک به وسیله بانک تضمین میشود و بانک آن را صادر میکند. این نوع از چک تفاوتی با پول رایج ندارد و وصول آن قطعی است.
- چک مسافرتی: این دسته از چکها که توسط بانک و در وجه شعب همان بانک یا کارگزاران آن بانک صادر میشود و از آن بعنوان جایگزینی برای حمل پول نقد استفاده میشود.
بیشتر بخوانیم: تصرف عدوانی چیست و شامل چه مواردی میشود؟
روش های مطالبه چک
اگر چکی از سوی بانک گواهی عدم پرداخت بگیرد، دارنده آن میتواند برای دریافت وجه و احقاق حقوقش اقدام به طرح شکایت کیفری کند. برای اینکه بتواند این شکایت را مطرح کند باید اولا مواعد شش ماهه را رعایت کرده باشد و در شش ماه از تاریخ صدور چک برای وصول اقدام کرده باشد و ثانیا بعد از دریافت گواهی عدم پرداخت از بانک، شکایت کیفری خود را مطرح کنند.
علاوه بر این، برای مطالبه چک میتوانید از طریق دایره اجرای ثبت اقدام کنید. دارنده چک میتواند با مراجعه به دایره اجرای ثبت، برای صدور اجراییه علیه صادرکننده چک اقدام کند. برای این کار باید امضای چک با امضای صادرکننده یکی باشد، نیمعشر اجرایی از سوی دارنده چک پرداخت شود، صادرکننده چک اموالی داشته باشد که دارنده چک آنها را به اجرای ثبت معرفی کند و در نهایت لاشه چک تحویل داده شود. لازم به ذکر است که این روش برای علیه صادرکننده چک امکانپذیر است.
راه دیگر برای مطالبه چک، اقامه دعوی تجاری از طریق تقدیم دادخواست است. چک مانند: سفته و برات در قانون تجارت جز اسناد تجاری شناخته میشود. به همین دلیل امکان اقامه دعوای تجاری وجود دارد. اما برای اینکار باید حتما ظرف ۱۵ تا ۴۵ روز و یا ۴ ماه از تاریخ صدور چک، گواهی عدم پرداخت دریافت شده باشد و ظرف یک تا دوسال از تاریخ اخد گواهی دادخواست داده شود.
اقامه دعوای تجاری برخلاف سایر روشهای مطالبه چک، علیه ظهرنویسان هم امکانپذیر است و صدور قرار تامین خواسته در آن بدون تودیع خسارات احتمالی انجام میشود.
در نهایت یک راه دیگر برای مطالبه چک، اقامه دعوای مدنی است. دارنده چک میتواند طرح دعوای مدنی کند و به دادگاههای عمومی حقوقی درخواست دهد. معمولا از این روش به عنوان آخرین راهحل استفاده میشود.
بیشتر بدانیم: بهترین وکیل تهران کیست و چه ویژگی هایی دارد؟
تفاوت چک حقوقی و چک کیفری چیست؟
چک کیفری با رجوع به دادسرا و تنظیم شکایت کیفری قابل پیگیری است و میتوان وجه چک و خسارت را از این طریق مطالبه کرد. در چک کیفری صادرکننده چک بلامحل متهم شناخته میشود و اگر نتواند وثیقهای برای قرار تامین ارائه کند، زندانی میشود. علاوه بر این به جرم صدور چک بلامحل ممکن است تا دوسال به حبس محکوم شود.
اما چک حقوقی مزایای چک کیفری را ندارد و دارنده آن باید به دادگاه حقوقی رجوع کند و دادخواست بدهد و وجه چک و خسارات آن را درخواست کند. صادرکننده چک حقوقی به حبس محکوم نمیشود. در حقیقت مطالبه وجه چک کیفری سادهتر و سریعتر از چک حقوقی است زیرا وصول چک حقوقی آیین دادرسی پیچیدهای دارد.
بر اساس قانون در موارد زیر چک صادر شده بلامحل است و برای آن گواهی عدم پرداخت صادر میشود:
- درصورتیکه در تاریخ صدور چک، موجودی کافی در حساب نباشد
- اگر صادرکننده چک بعد از صدورآن همه یا بخشی از وجه را از حساب خارج کند
- اگر صادرکننده بدون علت قانونی دستور عدم پرداخت صادر کند و از بانک بخواهد وجه را نپردازد
- اگر چک اشتباه صادر شده باشد و امضا صحیح نباشد یا قلمخوردگی داشته باشد
- اگر فرد با اطلاع از بسته بودن حسابش، چک صادر کند.
بهترین وکیل چک در تهران چه کسی است و چه ویژگی هایی دارد؟
دعاوی چک از حساسیت بالایی برخوردار هستند. اگر به درستی عمل نشود ممکن است خسارتهای مالی بزرگی به افراد وارد شود. در همین راستا بسیار مهم است که برای پیگیری چک و مطالبه وجه آن حتما از یک وکیل پایه یک دادگستری خبره و با تجربه در حوزه چک مشورت و کمک بگیرید. بهترین وکیل دعاوی چک وکیلی است که با دانش و شناختی که از قوانین چک و رویه قضایی دادگاهها دارد میتواند به خوبی از حقوق موکل خود دفاع کند. برای اینکه وکیلی در حوزه چک مسلط باشد باید از قوانین مدنی و تجاری مطلع باشد.
هزینه وکیل چک برگشتی
هزینه وکیل چک برای چک برگشتی بر اساس هر پرونده و هرچکی متفاوت است. معمولا هزینه وکیل چک به سابقه کاری او و میزان تخصص و مهارتش بستگی دارد. ممکن است مبلغ چک هم در این هزینه تاثیرگذارباشد و با بالا رفتن مبلغ آن، هزینه وکیل متخصص چک هم بیشتر شود.
حقوق و تکالیف طرفین چک و مسائل کیفری
تکالیف قانونی صادرکننده چک
صادرکننده چک مسئولیت اساسی در قبال پرداخت وجه چک برعهده دارد. بر اساس ماده ۲ قانون صدور چک، صادرکننده باید تضمین کند که در زمان ارائه چک به بانک، موجودی کافی در حساب وی موجود است. این تکالیف شامل اقدامات زیر میباشند: مراجعه سریع به بانک برای واریز وجههای خود به حساب جاری، صدور نمایندگی یا وکالت نامه به بانک جهت وصول چک در موارد لازم، و رعایت دقیق شرایط قانونی در هنگام صدور چک. صادرکننده باید بدانند که پشتنویسی چک نیز تحت مراقبت قانونی قرار دارد و هر ظهرنویس دارای مسئولیت تضامنی است.
مسئولیت صادرکننده چک اغلب به شکل تضامنی است، به خصوص زمانی که چک به وسیله نماینده یا وکیل صادر شود. در این موارد، هم صادرکننده و هم صاحب حساب مسئول پرداخت وجه میباشند و هر دو میتوانند مورد تعقیب قانونی قرار گیرند.
مهلتهای قانونی و شرایط شکایت
برای شکایت کیفری از چک برگشتی، قانونگذار دو محدوده زمانی ششماهه تعیین کرده است. اولین محدویت زمانی مربوط به برگشت چک است، یعنی دارنده چک باید از تاریخ صدور چک ظرف مدت شش ماه، چک را برگشت زده و از بانک گواهی عدم پرداخت دریافت کند. دوم اینکه، دارنده چک پس از دریافت گواهی عدم پرداخت، تنها شش ماه دیگر فرصت دارد تا به دادسرا مراجعه کند و شکایت کیفری را آغاز کند.
شرایط شکایت کیفری از چک برگشتی شامل موارد زیر است: دارنده چک باید ظرف مدت شش ماه از تاریخ صدور چک برای وصول آن به بانک مراجعه کند، دارنده چک باید ظرف مدت شش ماه از تاریخ صدور گواهی پرداخت شکایت خود را در مرجع صالح مطرح نماید. همچنین، فقط فردی میتواند شکایت کیفری نسبت به چک اقدام کند که چک را به بانک ارائه داده و گواهی عدم پرداخت به نام او صادر شده باشد.
مدارک مورد نیاز برای شکایت
برای شروع شکایت کیفری از چک برگشتی، دارنده باید اصل چک و گواهی عدم پرداخت صادره از بانک را به همراه داشته باشد. سپس، با تنظیم یک دادخواست شکایت چک برگشتی و ارائه آن به دفتر خدمات الکترونیک قضایی یا دادسرای مربوط، نسبت به ثبت شکایت خود اقدام میکند. مدارک تکمیلی شامل کپیهای برابر اصل از پشت و روی چک، کپیهای برابر اصل از گواهینامه بانک با ذکر دلیل پرداخت نشدن چک، اسناد هویتی (شناسنامه یا کارت شناسایی)، و تمبر شکایت برای برگه شکایت هستند.
مجازاتهای کیفری برای صادرکننده چک بلامحل
قانون صدور چک شامل مجازاتهای متفاوتی برای صدور چک بلامحل بر اساس میزان وجه است:
در صورتی که مبلغ مندرج در متن چک کمتر از ده میلیون ریال باشد، به حبس تا حداکثر شش ماه محکوم خواهد شد
در صورتی که مبلغ مندرج در متن چک از ده میلیون ریال تا پنجاه میلیون ریال باشد، از شش ماه تا یک سال حبس محکوم خواهد شد
در صورتی که مبلغ مندرج در متن چک بیشتر از پنجاه میلیون ریال باشد، به حبس از یک سال تا دو سال و ممنوعیت از داشتن دستهچک به مدت دو سال محکوم خواهد شد
سامانه صیاد و تحولات جدید
یکی از تحولات مهم در نظام چک ایران، راهاندازی سامانه صیاد (سامانه یکپارچه صدور چک) است. بر اساس ماده ۶ قانون صدور چک که اصلاحشده در سال ۱۳۹۷، بانکها مکلفند برای ارائه دسته چک به مشتریان خود، صرفاً از طریق این سامانه نزد بانک مرکزی اقدام نمایند. در این سیستم، تمامی اطلاعات چک شامل مبلغ، تاریخ دقیق و اطلاعات هویتی ذینفع باید در سامانه ثبت شود. این موضوع موجب افزایش شفافیت، جلوگیری از فرآیند پولشویی، و کاهش فرارهای مالیاتی شده است.
حقوق و تکالیف دارنده چک
دارنده چک نیز مسئولیتهای قانونی دارد که باید آنها را رعایت کند. این تکالیف شامل ارائه چک به بانک برای وصول وجه در تاریخ مقرر، امضاء یا مهر خوردن پشت چک هنگام دریافت، و در صورت برگشت چک، پیگیری حقوق قانونی خود از طریق مراجع قضایی است. در صورتی که دارنده به وظایف قانونی خود عمل نکند، ممکن است حق اقامه دعوی برخی از طرفین را از دست بدهد. به عنوان مثال، اگر دارنده چک به مدت شش ماه برای اخذ گواهی عدم پرداخت اقدامی ننماید یا ظرف شش ماه پس از اخذ گواهی شکایت کیفری نکند، دیگر حق شکایت کیفری را ندارد.
استثنائات از تعقیب کیفری
قانون صدور چک برخی استثنائات را برای تعقیب کیفری پیشبینی کرده است. صادرکننده چک قابل تعقیب کیفری نیست اگر ثابت شود که چک سفید امضا داده شده باشد، یا اگر در متن چک وصول وجه آن منوط به تحقق شرطی شده باشد، یا چنانچه در متن چک قید شده باشد که چک بابت تضمین انجام معامله و یا تعهدی است، یا هرگاه بدون قید در متن چک ثابت شود که وصول وجه آن منوط به تحقق شرطی بوده یا چک بابت تضمین انجام معامله یا تعهدی است. همچنین، اگر چک بابت معاملات نامشروع و یا ربوی صادر شده باشد نیز قابلیت شکایت کیفری را ندارد.
بهترین وکیل چک در تهران چه کسی است و چه ویژگی هایی دارد؟
دعاوی چک از حساسیت بالایی برخوردار هستند. اگر به درستی عمل نشود ممکن است خسارتهای مالی بزرگی به افراد وارد شود. در همین راستا بسیار مهم است که برای پیگیری چک و مطالبه وجه آن حتماً از یک وکیل پایه یک دادگستری خبره و با تجربه در حوزه چک مشورت و کمک بگیرید. بهترین وکیل دعاوی چک وکیلی است که با دانش و شناختی که از قوانین چک و رویه قضایی دادگاهها دارد میتواند به خوبی از حقوق موکل خود دفاع کند. برای اینکه وکیلی در حوزه چک مسلط باشد باید از قوانین مدنی و تجاری مطلع باشد.
هزینه وکیل چک برگشتی
هزینه وکیل چک برای چک برگشتی بر اساس هر پرونده و هرچکی متفاوت است. معمولاً هزینه وکیل چک به سابقه کاری او و میزان تخصص و مهارتش بستگی دارد. ممکن است مبلغ چک هم در این هزینه تاثیرگذار باشد و با بالا رفتن مبلغ آن، هزینه وکیل متخصص چک هم بیشتر شود.
گروه وکلای سزا آنلاین با بهره مندی از بهترین وکلا و وکیل متخصص چک و چک برگشتی همواره آماده ارائه هر گونه مشاوره و خدمات حقوقی هستند.
