هر آنچه در رابطه با حق و حقوق کارگر از کارفرما باید بدانید

کارگران قشر زحمت کش هستند که مطابق با زحمات خود چندان دستمزد بالایی نگرفته و حق و حقوقی هم دارند. بسیاری از کارفرمایان معتقدند که  کارگر حق بسیاری نداشته و باید حداقل حق و حقوق آن را رعایت کرد و نیاز این قشر را برطرف ساخت.

در این مطلب قصد داریم شما را با حق و حقوق کارگر در مقابل کارفرما آشنا سازیم. بنابراین سعی می‌کنیم به چندین نکته پیرامون آن بپردازیم.

تعهدات کارفرما در قبال کارگر چیست؟

همانطور که می‌دانید کارفرما نسبت به کارگری که استخدام می‌کند، تعهداتی را پذیرفته که باید بر آن باقی بماند. در غیر این صورت حق و حقوق کارگر پایمال شده محسوب گشته و باید به سرعت پیگیری شود.

هر کارفرما نسبت به کارگری که استخدام می‌کند تعهدی داشته و نباید آن را زیرپا بگذارد. در غیر این صورت متوجه احکام قضایی خواهد شد. کارفرما باید دقیقا مطابق به تعهداتی که هنگام قرارداد استخدام قبول کرده، عمل کند.

در واقع اگر بخواهیم بگوییم وظیفه کارفرما چیست؟ چنین بوده که باید به تعهدات مندرج در قرارداد عمل کند، تکالیف فصل دوم قانون کار را اجرا کند، مقررات مربوط به شرایط کار را رعایت کند، مقررات مربوط به ایمنی و بهداشت کار را رعایت کند، کارگر را بیمه نماید، نسبت به کارگران کارآموز متعهد باشد، در زمینه خدمات رفاهی کارگر وظایفی دارد، آزادی شغلی برای کارگر تعیین کند، گواهی انجام کاری ارائه دهد و برخی دیگر.

بنابراین اگر کارفرما موارد فوق را انجام ندهد و طبق آن عمل نکند، کارگر می‌تواند برعلیه کارفرما شکایت کرده و حق خود را به سادگی دریافت کند، زیرا مستحق آن است. با این حساب باید بیان داشت که کارفرما در برابر کارگر، تعهداتی دارد که باید انجام دهد.

بیشتر بدانیم: ضرورت وجود وکیل قرارداد در تنظیم قرارداد چیست؟

قرارداد کار شامل چه مواردی است؟

قرارداد کار بندهای خاص خود را داشته و مواردی را دربرمی گیرد. قرارداد کار در دو نسخه تهیه می‌شود که یکی از آن‌ها نزد کارمند و دیگری نزد کارفرما قرار می‌گیرد. در قرارداد کار مواردی چون طرفین قرارداد کار، روز آغاز کار، دائمی یا موقتی بودن، زمان کار آزمایشی، محل انجام کار، وظایف کاری، حقوق و پرداخت، ساعت زمان کار، مرخصی سالیانه و حقوق تعطیلات، مهلت کناره گیری از کار و قرارداد کاری و اشتغال به کار را دربرمی‌گیرد.

هر یک از این موارد شرح خاص خود را دارد و باید در یک قرارداد این موارد مطرح شود تا به درستی کارمند به انجام فعالیت برای کارفرما بپردازد. زیرا اگر هر یک از موارد ذکر شده در قرارداد مطرح نشود، باید آن را ناقص دانست و هر چه قرارداد کامل‌تر باشد، پیگیری حقوقی کارمند به شکل بهتر و با نتیجه موثر انجام خواهد گرفت.

انواع اختلاف بین کارگر و کارفرما

به طور کلی اختلاف بین کارگر و کارفرما در دو دسته تقسیم می‌شود.

• اختلافات فردی و اختلافات جمعی
• اختلافات حقوقی و اختلافات صنفی

در نوع اول اختلافات یک کارگر با یک کارفرما اختلافی فردی و خصوصی است در حالی که اختلاف کارگران یا سازمان‌های کارگری با کارفرما یا سازمان های کارفرمایی اختلافی جمعی است. البته اختلافات جمعی وقتی صورت گروهی واقعی به خود می‌گیرد که تشکل‌های کارگری قوی بوده و از کارگران طرف اختلاف با کارفرما حمایت کنند و اگر نه چه بسا اختلاف کارفرما با کارگران متعدد اما متفرق خود که جمع واحد و متشکلی را تشکیل نمی‌دهند، چند اختلاف فردی محسوب شود نه یک اختلاف جمعی. پس در جمعی شناخته شدن اختلاف، اتفاق و اتحاد بویژه تشکل کارگران طرف اختلاف با کارفرما بسیار ضروری و موثر است.

در نوع دوم اختلاف حقوقی به اختلاف در تفسیر یا اجرای قوانین، مقررات و قرار دادهای فردی یا جمعی کار گفته می‌شود و اختلاف صنفی عبارت است  از اختلاف گروهی و جمعی کارگران با کارفرما یا کارفرمایان در شرایط و مفاد پیمان جمعی کار که مربوط به حقوق و منافع جمعی و گروهی کارگران می‌باشد. در مورد طبقه بندی‌های بالا باید دو نکته را متذکر شویم: یکی اینکه این دو نوع تقسیم بندی در موارد زیادی، با هم انطباق و هماهنگی دارند به این ترتیب که در بیشتر موارد اختلافات فردی کارگر و کارفرما اختلافات مربوط به تفسیر و اجرای قانون یا قرارداد کار است و جنبه حقوقی دارد در حالی که در مذاکرات جمعی و گروهی، نمایندگان کارگران بر سر کسب امتیازات اقتصادی جدید و شرایط کاری بهتر برای همتایان خود با کارفرما یا کارفرمایان اختلاف پیدا می‌کنند.

بیشتر بخوانیم: تامین خواسته چیست و اعتراض به تامین خواسته چگونه است؟

مرجع رسیدگی به شکایت کارگر از کارفرما

همانطور که می‌دانید بین کارگر و کارفرما هم ممکن است اختلافی به وجود بیاید از این رو مرجعی برای رسیدگی چنین اختلافی وجود دارد. یکی از آن‌ها در هیات تشخیص طبق ماده ۱۵۷ قانون کار است. البته زمانی این مرجع به اختلاف میان کارگر و کارفرما رسیدگی می‌کند که شرایط زیر را دارا باشند:

• ناشی از اجرای قانون کار و سایر مقررات کار، قرارداد کارآموزی، موافقتنامه‌های کارگاهی یا پیمان‌های دسته‌جمعی کار باشد.
• بین طرفین سازشی به وجود نیاید.

اگر طرفین در زمینه کار یعنی کارگر و کارفرما شرایط فوق را دارا نباشند نمی‌توانند اختلافات کاری خود را در هیات تشخیص رسیدگی و برطرف کنند. به نوعی رسیدگی در این مراجع دو مرحله بدوی و تجدیدنظر دارد که مرحله بدوی آن در هیات تشخیص و مرحله تجدیدنظر آن در هیات حل اختلاف می‌باشد. هر دو مرجع رسیدگی کننده مرجع اختصاصی اداری هستند و از نهادهای زیر‌مجموعه قوه مجریه قلمداد می‌شوند.

وکیل شکایت از کارفرما چه ویژگی هایی دارد؟

گذشته از موارد فوق که به آن اشاره کردیم، مورد دیگر ویژگی‌هایی است که یک وکیل حقوقی شاکی از کارفرما باید داشته باشد.

فرم‌هایی ویژه توسط اداره کار و امور اجتماعی تهیه شده که در ستون‌های مختلف کلیه حق و حقوق کارگر که از طریق کارفرما  می‌بایست داده شود. به صورت مرجع و عدم طولانی شدن متن شکایت شخص کارگر با ضربدر در ستون مربوطه هر نوع حقی که از وی تضییع گشته است علامت بگذارد و در این گونه موارد در ابتدا شکایت به هیئت تشخیص ارائه می‌گردد که با عنایت به اسناد و یا اعزام بازرس به محل نسبت به درستی ادعای وی رسیدگی و سپس رأی داده شود. اما در صورتی که بیمه داشته باشید در بدو امر از طریق شعبه بیمه گذار تامین اجتماعی خود، شعبه اداره کار و امور اجتماعی را بیابید.

یافتن شعبه بیمه گذار تامین اجتماعی

1. مراجعه به اداره کار مربوطه و دریافت نامه از واحد ارجاع ان برای شعبه بیمه گذار
2. نامه را به کارگزاری بیمه تامین اجتماعی ببرید و سوابق خود را جمع آوری کنید
3. همراه داشتن سوابق هنگام رفتن به اداره کار، دریافت فرم های دادخواست

اداره کارنامه ای را با عنایت به دادخواست شما به عنوان نامه سازش می‌دهد و از شما درخواست می‌کند که آن را به کارفرما بدهید تا در جلسه سازش که به طور معمول 2 هفته زمان به طول می‌انجامد تا برگزار گردد، بدهید تا آن‌ها در جریان کار قرار بگیرند.

جلسه سازش در همان اداره کار صورت می‌پذیرد و دو طرف دلایل و مدارک خود را با توجه به دادخواست کارگر ابراز می‌نمایند و در صورتی که به نتیجه برسند، دامنه شکایت به پایان می‌رسد و اما در صورتی که به هر دلیلی به عنوان مثال کارفرما به جلسه سازش نیامد یا اینکه سازشی حاصل نشد کار به جلسه تشخیص می‌رسد.

جلسه تشخیص به طور معمول به فاصله دو هفته پس از جلسه سازش انجام می‌پذیرد، نامه تشخیص به کارگر و کارفرما توسط اداره کار ابلاغ می‌گردد. در جلسه تشخیص رای که کارشناسان در جلسه سازش صادر کرده اند به 2 طرف ابلاغ می‌گردد، در صورتی که یکی از دو طرف اعتراضی داشته باشد و با یک دیگر توافق نکنند، به جلسه حل اختلاف پرونده برگردانده می‌شود.

جلسه حل اختلاف اخرین جلسه ارائه شکایت در اداره کار است، دو طرف حاضر و مدارک و اسناد خود را در رابطه با پرونده مطرح می‌نمایند.